Konkordato sürecinde yabancı para (döviz) alacaklarının hangi tarihteki kur üzerinden Türk lirasına çevrileceği İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) açıkça düzenlenmemiştir. Enflasyon ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların yoğun yaşandığı dönemlerde, yabancı para alacaklarının konkordatoda hangi tarihte Türk lirasına çevrileceği hayati bir önem taşır. Çünkü esas alınacak kur tarihi, alacaklının tahsil edebileceği toplam tutarı doğrudan etkilemektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E. 2025/6-372, K. 2025/725 sayılı kararı ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin bozma ilamı (13.05.2024, E. 2024/605, K. 2024/1443) çerçevesinde; konkordatoda döviz alacaklarının TL’ye çevrilmesinde uygulanacak kur ve esas alınacak referans tarih hukuki gerekçeleriyle netleştirilmiştir.
Konkordato sürecinde yabancı para alacaklarının doğru şekilde hesaplanması ve uygulanacak kurun belirlenmesi, alacaklıların haklarının korunması açısından kritik önem taşımaktadır. Fidelis Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak, konkordato süreçlerinde yabancı para alacaklarına ilişkin yasal riskleri değerlendirmekte ve hukuki danışmanlık sunmaktayız. Doğru hukuki stratejinin zamanında belirlenmesi, alacaklıların hak kaybına uğramasının önlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
Konkordatoda Döviz Çevrim Tarihi Neden Tartışmalıdır?
Uyuşmazlıklara konu olan temel problem, yabancı para alacağının Türk lirasına çevrileceği tarihe ilişkin yasal bir düzenlemenin bulunmamasından kaynaklanmaktadır. Bu yasal boşluk nedeniyle doktrinde ve yerel mahkeme uygulamalarında farklı tarihler tartışma konusu olmaktadır. Uygulamada geçmişte ilk derece ve istinaf mahkemeleri tarafından ortak bir zemin olarak sıklıkla geçici mühlet kararı tarihi esas alınırken; borçlu şirketin mali durumunun netleştiği kesin mühlet kararı tarihi de önemli bir dönüm noktası olarak öne çıkmaktadır. Bunun yanı sıra İİK m. 299 uyarınca alacaklıların komiserliğe bildirimde bulunmaları için tanınan 15 günlük yasal sürenin bittiği tarih ile konkordato projesinin mahkemece onaylanarak bağlayıcılık kazandığı nihai aşama olan tasdik tarihi de dönüşüm için savunulan diğer başlıca tarihler arasındadır.
Yargıtay İçtihadına Göre Esas Alınacak Kur Tarihi: İİK m. 299 Kapsamı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E. 2025/6-372, K. 2025/725 sayılı ve 19.11.2025 tarihli (Özel Daire Kararı: Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13.05.2024 tarihli ve
2024/605 Esas, 2024/1443 Karar sayılı Bozma kararı) uyarınca konuya ilişkin incelemelerimiz aşağıda belirtilmiştir:
Uyuşmazlığa konu olayda, konkordato başvurusu üzerine İlk Derece Mahkemesi projeyi onaylamış ve yabancı para cinsinden olan alacakların Türk lirasına dönüştürülmesinde konkordato mühletinin başladığı günün baz alınacağını hükme bağlamıştır. Söz konusu karara karşı alacaklılardan biri, kullanılan kur tarihine yönelik itirazlarını öne sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesi, çoğunluk nisabının hesaplanmasında geçici mühlet tarihinin bütün alacaklılar için ortak bir zemin oluşturduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararını hukuka uygun bulmuş ve başvuruyu reddetmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Özel Dairesi kararı bozmuştur. Daire, İİK’da yabancı para alacaklarının hangi tarihteki döviz kuru üzerinden çevrileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığını belirtmiştir. Yabancı para alacaklarının Türk lirasına çevrilmesinin alacaklılar arasında eşitliğin sağlanması, borçlunun malvarlığı ile borçlarının doğru şekilde belirlenmesi ve konkordato kapsamında her alacaklının alacak tutarının tespit edilmesi bakımından gerekli olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca Daire, yabancı para alacaklarının Türk lirasına çevrilmesinde esas alınacak tarihin, konkordatonun tasdik şartlarının objektif şekilde değerlendirilmesi açısından da önem taşıdığını vurgulamıştır.
Yargıtay Özel Dairesi, yabancı para alacaklarının TL’ye çevrilme tarihi konusunda öğreti ve uygulamadaki görüş ayrılıklarına dikkat çekmiştir. Tartışılan muhtemel tarihler şunlardır: geçici mühlet tarihi, kesin mühlet tarihi, konkordatonun tasdik edildiği tarih, alacak bildirim süresinin bittiği tarih.
Yargıtay, bu seçenekler arasından İİK m. 299 uyarınca(Alacaklıları alacaklarını bildirmeye davet: 104 Madde 299- (Değişik: 28/2/2018-7101/27 md.) Alacaklılar, komiser tarafından 288 inci madde uyarınca yapılacak ilânla, ilân tarihinden itibaren onbeş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet olunur.…) alacaklılara tanınan 15 günlük alacak bildirim süresinin son gününün esas alınmasını uygun bulmuştur.
Yargıtay Özel Dairesi, yüksek enflasyon ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar karşısında tüm alacaklı gruplarının menfaatlerini adil biçimde dengelemenin bu tarihle mümkün olduğunu belirtmiştir. Bu çerçevede yabancı para alacaklarının, sürenin bittiği gündeki TCMB döviz satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmesi zorunlu görülmüştür.
Konkordatoda Yabancı Para Alacakları: Yargıtay’ın “Eşitlik” ve “Adil Denge” Formülü
Özel Daire, bu dönüm noktasının seçilmesini şu temel gerekçelere bağlamıştır:
- Oy Hakkı: Alacaklıların oy yetkilerinin kapsamını net bir şekilde tayin etmesi,
- Takas Rejimi: Takas beyanında bulunan alacaklıların nihai alacak/borç dengesini ortaya koyması,
- Teminat Tutarları: Rüçhanlı alacaklar ile komiser izniyle üstlenilen borçlara ilişkin teminat miktarının kesinleştirilmesi,
- Tasdik Raporu: Konkordatonun onaylanma şartlarına dair sunulacak gerekçeli raporun eksiksiz hazırlanmasına imkan tanıması.
Döviz Alacaklarınız Konkordato Sürecinde Erimesin
Yargıtay’ın güncel içtihatları, bu belirsizliği ortadan kaldırarak kurların tespiti noktasında alacaklılar lehine adil bir denge kurmayı amaçlasa da süreç içerisinde hak takibinin doğru yapılması tamamen alacaklının etkin ve zamanında müdahalesine bağlıdır.
Döviz alacağınızın konkordato projesi içinde değer kaybetmesini önlemek, haklarınızı yasal zemin üzerinde korumak ve bu karmaşık süreci yönetmek için uzman kadromuzla yanınızdayız. Bu kapsamda, karşı karşıya olduğunuz riski en aza indirmek için atabileceğimiz stratejik adımlar nelerdir?
- Komiser Raporuna İtiraz Etmek: İİK m.299 uyarınca ilan edilen alacaklılar listesine süresi içinde itiraz etmek. Yukarıda belirttiğimiz Yargıtay’ın içtihadını dayanak göstererek, çevrimin en azından 15 günlük alacak bildirim süresinin son günündeki TCMB döviz satış kuru üzerinden yapılması gerektiğini öne sürmek.
- Konkordato Proje Oylamasında Stratejik Yol İzlemek: İİK m. 302 öne sürmek. Eğer teklif edilen konkordato projesi döviz alacağını ciddi oranda eritiyorsa, olumsuz oy kullanıp tasdik duruşmasında projenin alacaklılar arasında eşitliği bozduğunu ileri sürmek.
- Konkordato Tasdik Duruşmasında İtiraz Etmek: İİK m. 305. Yabancı para alacağınızın yanlış bir kurla sabitlenmesi, konkordatonun tasdik şartlarından olan “borçlunun kaynaklarının alacaklılara adil dağıtılması” ilkesine aykırılık teşkil eder. Kur sabitlemesinin yarattığı mağduriyeti ve projede adil bir menfaat dengesi kurulmadığını belirterek tasdike itiraz etmek
Konkordato ilanı, alacaklılar nezdinde ciddi hukuki ve finansal neticeler doğuran son derece kapsamlı bir süreçtir. Yazımızda ele aldığımız Yargıtay içtihatları ve dikkat çekilen hukuki esaslar, yabancı para alacaklarında değer kayıplarının önüne geçilmesi ve sürecin yönetilmesi açısından kritik bir zemin sunmaktadır. İçtihatların sağladığı hukuki korumadan yararlanabilmek, takibinin zamanında ve duruma göre uygulaması değişen doğru teknikle yürütülmesine bağlıdır.
İlgili Mevzuat Hükümleri
İcra ve İflas Kanunu Madde 302 (Alacaklılar Toplantısı ve Projenin Kabulü):Komiser alacaklılar toplantısına başkanlık eder ve borçlunun durumu hakkında bir rapor verir. Konkordato projesi; kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır. Oylamada sadece konkordato projesinden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir. Komiser, iltihak süresinin bitmesinden itibaren en geç yedi gün içinde gerekçeli raporunu mahkemeye tevdi eder. |
İcra ve İflas Kanunu Madde 305 (Konkordatonun Tasdiki Şartları):302 nci madde uyarınca kabul edilen konkordato projesinin tasdiki; teklif edilen tutarın borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması, teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı bulunması, yasal çoğunlukla kabul edilmiş olması ve gereken teminatların yatırılmış olması şartlarının gerçekleşmesine bağlıdır. |
Kaynak: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2004&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3
Konkordato ilanı, alacaklılar nezdinde ciddi hukuki ve finansal sonuçlar doğuran teknik bir süreçtir. Döviz alacaklarınızın kur dalgalanmaları karşısında değer kaybetmemesi ve haklarınızın güvence altına alınması için somut uyuşmazlığınıza özel stratejiler geliştirmekteyiz. Detaylı bilgi ve hukuki danışmanlık talepleriniz için Fidelis Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
https://fidelishukuk.com/sirketler-hukuku-nedir-sirketlerin-hukuki-yapilarina-dair-rehber/
