Kentsel dönüşüm sürecinde kiracıların haklarının korunması, hem kiracıların hem de bina sahiplerinin menfaatine olacaktır. Kiracılar, kentsel dönüşüm kanunu ve yönetmeliklerine uygun olarak, riskli bina tespiti, yıkım ve tahliye işlemlerine karşı itiraz etme, kira desteği alma, yeniden kiralamak için öncelik hakkına sahip olma gibi haklara sahiptir. Bu hakların kullanılması için, kiracıların kira sözleşmelerini, riskli bina tespit raporlarını, yıkım ve tahliye tebligatlarını, kira desteği başvurularını ve kentsel dönüşüm sözleşmelerini dikkatli bir şekilde incelemeleri ve saklamaları gerekmektedir. Ayrıca, kiracıların kentsel dönüşüm sürecinde bina sahipleriyle iletişim halinde olmaları, haklarını savunmaları ve anlaşmazlık durumunda yasal yollara başvurmaları önemlidir. Kentsel dönüşümde kiracı haklarının korunması, hem kentsel dönüşümün hızlanmasına hem de kiracıların mağduriyetinin önlenmesine katkı sağlayacaktır.
Kentsel Dönüşümde Kiracının Rolü
Türkiye’de kentsel dönüşüm öncelikle bina sahiplerini ilgilendirmektedir. Ancak binaları kullanma ve yararlanma hakkına sahip olan kiracılar da bu süreçten etkilenmektedir. Kiracıların rolünü, haklarını ve kira sözleşmeleri üzerindeki etkilerini anlamak, kentsel dönüşüme tabi binalarda ikamet edenler için çok önemlidir.
Riskli bina tespiti sürecinde kiracının rolü, şu şekilde özetlenebilir:
- Kiracılar, riskli olduğuna inandıkları binalarda yaşadıklarında, bakanlığa veya idareye bildirimde bulunarak riskli bina tespiti başlatılmasını talep edebilirler.
- Kiracılar, riskli bina tespit raporuna karşı itiraz etme hakkına maalesef sahip değildirler; riskli bina tespit raporuna karşı itiraz süresi, konut sahipleri tarafından yapılmalıdır ve raporun tebliğ tarihinden itibaren süresi 30 gündür.
- Kiracılar, riskli bina tespiti sonrasında tahliye edilmeleri durumunda, kira yardımı alabilirler. Kira yardımı, yapının bulunduğu ilde malikler için belirlenen aylık kira yardımı tutarı esas alınarak, iki aylık kira yardımı tek seferde ödenir.
- Kiracılar, riskli bina yıkıldıktan ve yeniden inşa edildikten sonra, kiralamak için öncelik hakkına sahiptirler.
Şimdi bu başlıkların detaylarını kısaca inceleyelim;
Riskli Bina Değerlendirmesinde Kiracının Yetkisi
Kiracılar, 6303 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinde belirtildiği üzere, riskli bina tespitlerini doğrudan başlatamazlar. Ancak, riskli olduğuna inanılan binalarda yaşayan kiracılar, uygun değerlendirme için bakanlığa ve idareye bildirimde bulunarak ilgili makamları harekete geçirebilir.
Kiracının İtiraz Hakkı: Yıkım İşlemleri
Kanun, bina sahiplerine riskli bina tespitlerine on beş gün içinde itiraz etme hakkı tanımaktadır. Ancak bu hak kiracılara tanınmamıştır. Bu sürenin sonunda ilgili idare yıkım işlemlerini başlatmaktadır. Kiracılara altmış gün içinde tahliye etmeleri bildirilir veya malikin bunu yapmaması halinde idare tarafından tebligat yapılır.
Kiracılar için Yasal Başvuru Yolları: Yıkım Kararlarının İptali
Kanun, kiracılara on beş günlük süre zarfında itiraz etme hakkını açıkça tanımamakla birlikte, bir Danıştay Dairesi kararı, kiracıların menfaatlerinin ihlal edilmesi nedeniyle yıkım ve tahliye kararlarına karşı dava açma haklarını tesis etmiştir. Kiracılar, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde bu kararlara karşı ilgili idare mahkemesinde itiraz edebilirler.
Kentsel Dönüşümde Kira Sözleşmesi
Kentsel dönüşüm sırasında kira sözleşmelerinin akıbeti Türk Borçlar Kanunu’nda doğrudan ele alınmamıştır. Ancak 6303 sayılı Kanun bu süreçte tahliyeyi düzenlemektedir. Dönüşüm nedeniyle kira sözleşmesi sona erdiğinde, yeniden inşa nedeniyle tahliye edilen kiracılar, bina yeniden inşa edildikten sonra kiralamak için öncelik hakkına sahiptir. Ayrıca kentsel dönüşüm sürecinde, kira desteği genellikle bina sahiplerine verilirken, kiracılara ise bir defaya mahsus 2 aylık kira desteği sağlanabilmektedir.
Kentsel dönüşüm ve kiracı hakları kapsamında durumunuza özel hukuki danışmanlık almak için Fidelis Hukuk ve Danışmanlık bürosunun avukatlarına danışabilirsiniz. Fidelis Hukuk Bürosu, kentsel dönüşüm sürecinde kiracı hakları konusunda uzmanlaşmış ve kapsamlı destek sunmaktadır. Kiracıların kentsel dönüşümdeki hakları, kiracı tahliyesi, riskli yapı tespiti ve kentsel dönüşüm başvuruları gibi konularda danışmanlık sağlayarak, çevre ve şehircilik bakanlığının riskli yapı tespiti sürecine karşı destek sunmaktadır. Kentsel dönüşüm kanunu ve kiracı haklarına dair güncel yasal düzenlemeler doğrultusunda, kiracıların yasal haklarını korumaya odaklanan Fidelis Avukatlık ve Hukuk, kentsel dönüşüm sürecinde kiracılara yol göstermekte ve kentsel dönüşüm sözleşmesi, kira tespiti gibi konularda destek sağlamaktadır. Fidelis Hukuk Bürosu, kentsel dönüşümde kiracıların yasal haklarını korumak için en iyi çözümleri sunmaktadır.
Kaynak: hukukihaber.net
